Internationale Dag tegen Politiegeweld

Broodnodig gezien het optreden gisteren op het Malieveld.

maandag 15 maart 2021

Over deze dag
Op 15 maart 1997 werd de Internationale Dag Tegen Politiegeweld opgericht door de “Montreal Collective Opposed to Police Brutality”. Een dag waarop actie wordt gevoerd tegen ongeoorloofd geweld door de politie. Wereldwijd worden er marsen georganiseerd en krijgt deze dag veel media-aandacht. Na het politieoptreden van gisteren bij het Malieveld staat ook Nederland stil bij deze dag.

Politiegeweld op het Malieveld
Politie veegt Malieveld met grof geschut leeg: 20 arrestaties, zo kopt de Telegraaf. Duizenden demonstranten waren samengekomen tegen het regeringsbeleid van het demissionaire kabinet. Er mogen eigenlijk maar tweehonderd mensen aanwezig zijn vanwege het coronavirus, maar het werd veel drukker. De politie riep via borden, op sociale media en ter plaatse de demonstranten op te vertrekken. Nadat de politie ter plaatse meerdere malen opriep naar huis te gaan en er geen gehoor aan werd gegeven door de demonstranten, zijn agenten met paarden en honden het veld overgegaan. Tijdens het schoonvegen is er geweld toegepast tegen de demonstranten, erkent ook de politie. Op de video’s die op internet viraal gaan is te zien hoe de politie in sommige gevallen excessief geweld heeft toegepast. Agenten sloegen mensen met de wapenstok op het hoofd, politiehonden werden ingezet om mensen te bijten en er is zelfs een persoon voor een rijdende ME bus geduwd door een agent.

Onze visie op het optreden bij het Malieveld
De burgemeester en OM moeten onderzoek doen naar het optreden van de Politie Den Haag gisteren op het Malieveld. Beelden wijzen op disproportioneel politiegeweld. Het slaan met de wapenstok op mensen hun hoofd is levensgevaarlijk en niet te rechtvaardigen. Het inzetten van politiehonden op mensen die al op de grond liggen terwijl ze geen verzet tonen is buitenproportioneel. Zeker ook omdat het algemeen bekend is dat veel honden niet loslaten op commando en het kan leiden tot ernstige verwondingen. Dit laatste blijkt ook uit de uitzending van Zembla dat tot Kamervragen heeft geleid.  

Het onderzoek naar het politieoptreden op het Malieveld moet ook deze vragen beantwoorden:
- Heeft de politie voldoende gedaan om escalatie te voorkomen?
- Wat kunnen gemeenten en politie bij een volgende demonstratie anders doen?

Politiegeweld in Nederland
Tot 2019 registreerde de politie jaarlijks rond de 11.000 geweldsincidenten waarbij politiemensen geweld gebruiken richting burgers. In 2019 registreerde de politie 24.000 geweldstoepassingen. Deze stijging verklaart de politie door te wijzen op de nieuwe wijze van geweld registreren. Geweldsgebruik door agenten leidt zelden tot vervolging of veroordeling, zo blijkt uit onderzoek van Controle Alt Delete. In de periode 2016 tot 2019 deden burgers – voor zover bekend - 722 keer aangiftes vanwege buitenproportioneel. Uiteindelijk werden in vier jaar tijd slechts vier agenten veroordeeld vanwege geweldsgebruik. De Rijksrecherche publiceert halfjaarlijks cijfers over dodelijke slachtoffers die vallen bij incidenten waarbij agenten geschoten hebben. Maar wat blijkt: overledenen zoals Mitch Henriquez komen niet voor in deze cijfers, omdat er geen publieke cijfers zijn over dodelijke slachtoffers van fysiek geweld door de politie; het OM registreert alleen mensen die overlijden door politiekogels. Uit cijfers van Controle Alt Delete blijkt dat jaarlijks rond de acht mensen overlijden bij of vlak na een aanhouding. Van de 50 zaken die wij documenteerden sinds 1 januari 2016 heeft het Openbaar Ministerie geen enkele betrokken agent voor de rechter gebracht.

Onze missie
Onze missie is dat de politie minder geweld gebruikt en dat de overheid transparant verantwoording aflegt wanneer agenten geweld toepassen.

  • Schaf gebruik van de taser af. De taser is op oneigenlijke gronden ingevoerd, na een mediacampagne van de politie met feitelijk onjuiste informatie. Medialogica heeft er een schokkende uitzending over gemaakt.
  • Verbied de nekklem. De nekklem wordt steeds vaker toegepast, terwijl deze een onnodig groot risico met zich meebrengt en niet hoort bij wetshandhavers die in verbinding willen staan met burgers.
  • Stop met schieten ter aanhouding. Schieten ter aanhouding wordt toegestaan in de ambtsinstructie, maar is niet in lijn met de ‘Basic Principles’ van de VN. (1990, pag. 110).
  • Verhoog in de ambtsinstructie de drempel voor het inzetten van de hond. De traumatische gevolgen van mensen zijn te zien in deze uitzending van Zembla. Daarnaast worden de honden mishandeld tijdens hun training, zie deze uitzending van Zembla.
  • Het Openbaar Ministerie moet alle zaken vervolgen, waarbij iemand overlijdt die op dat moment onder de verantwoordelijkheid viel van wetshandhaving. Ook moet er publiekelijk verantwoording worden afgelegd over het optreden van de politie.