Etnisch profileren in Amstelveen

Agent: “mijn stiefmoeder komt uit Brazilië en is veel donkerder dan jij”

maandag 31 mei 2021

Wat is er gebeurd?
Op 4 mei 2021 werd de Surinaams-Nederlandse Brandon (36 jaar) in Amstelveen op een parkeerplaats gecontroleerd door de politie. Als Brandon zegt dat hij gediscrimineerd wordt, raakt de agent geïrriteerd en vordert hij een ID.

Agent geïrriteerd door filmen
Brandon woont al zijn hele leven in Amstelveen. Hij zit in een geparkeerde auto wanneer hij door de politie wordt aangesproken. De auto waar hij op dat moment in zit, heeft hij geleend van zijn schoonvader die in Tilburg woont. Op de beelden die Brandon tijdens de controle maakt, is te horen dat de politie het een bijzondere situatie vindt dat de auto zich in Amstelveen bevindt terwijl hij in Tilburg geregistreerd staat. Brandon begint te filmen en richt zijn camera ook even op het dienstnummer van de agent. De agent merkt dat en zegt tegen Brandon dat hij dat niet netjes vindt: “dat kan je ook gewoon aan me vragen”.

Agent geïrriteerd door verwijt van discriminatie
Brandon kan maar moeilijk geloven dat de plaats van registratie van de auto de echte reden van de controle is. Om zich heen ziet hij meerdere mensen in hun auto zitten die niet worden gecontroleerd. Hij laat merken dat hij vermoedt dat de controle te maken heeft met zijn donkere huidskleur. De agent raakt hoorbaar geïrriteerd en reageert defensief. Hij zegt dingen als: “weet je dat daar een Molukker woont en dat dat een goede vriend van mij is?” en “mijn stiefmoeder komt uit Brazilië en is veel donkerder dan jij”.

Agent vordert ID
De agent is niet gediend van wat Brandon impliceert en vordert vervolgens zijn identiteitsbewijs. Als Brandon vraagt waarom de agent dat doet, zegt de agent dat hij dat doet omdat hij hem beticht van discriminatie. Als juridische reden noemt hij de politiewet, artikel 8. De agent geeft ook als reden dat er in de andere auto’s niemand zit. In reactie daarop wijst Brandon meerdere mensen aan die ook in hun auto zitten.

Wat zegt de politie?
Nadat Brandon zich bij ons heeft gemeld en een klacht heeft ingediend, stellen wij vragen aan de politie over het voorval. We zijn onder andere benieuwd waarom de politie het kenteken van de auto controleerde – dat ging immers aan de controle vooraf. Verder wilden we weten of de reden van het aanspreken van Brandon inderdaad was dat de auto in Tilburg stond geregistreerd en waarom dat een goede reden zou zijn. Verder hebben wij gevraagd of het suggereren dat er tijdens een controle sprake is van discriminatie een rechtmatige reden is om een identiteitsbewijs te vorderen. De politie wil niet ingaan op de zaak.

Onze visie
Voordat de agenten op Brandon afstapten, controleerden ze het kenteken. Waarom controleerden ze het kenteken van hun auto? Daarna constateren de agenten dat de auto uit Tilburg komt. Een auto uit Tilburg die op klaarlichte dag in Amstelveen geparkeerd staat, is geen bijzonderheid. Het is niet verboden, niet verdacht en zeker geen goede reden voor de controle. Brandon heeft het recht om te filmen in de openbare ruimte en hindert het werk van de agenten niet. Toch wordt hij erop aangesproken dat hij filmt. Brandon vermoedt daarom dat hij gediscrimineerd wordt door de politie. Als hij dat uitspreekt, misbruikt de agent zijn bevoegdheid door een ID te vorderen. Een agent verwijten dat hij discrimineert is geen strafbaar feit en geen geldige reden om een ID te vorderen. Doordat Brandon direct zijn ID geeft, voorkomt hij een onterechte arrestatie.

Waarom schrijven we deze blog?
Brandon heeft een klacht ingediend, maar klachten leiden niet doorgaans niet tot een sanctie voor de agent. De reden daarvoor is dat een klacht binnenkomt bij de klachtenafdeling van de politie, en als gevolg daarvan niet gezien wordt door de afdeling van de politie die sancties geeft. We vragen van de politie dat er wordt opgetreden tegen agenten die op deze manier hun macht misbruiken. We vragen aan de burgemeester en aan de gemeenteraad van Amstelveen om erop toe te zien dat deze agent een sanctie krijgt.