Samenvatting

De politie en het kabinet hebben een begin gemaakt met de aanpak van etnisch profileren. Ook gemeenten hebben een rol in het voorkomen van etnisch profileren door de politie. In samenwerking met Amnesty International Nederland heeft Controle Alt Delete zes kwesties samengesteld mét concrete oplossingen waar lokale politieke partijen en (kandidaat) raadsleden aandacht voor kunnen vragen. Hopelijk gaat u ermee aan de slag.

1. Systematische monitoring politiecontroles

Een stopformulier is een instrument, papier of digitaal om politiecontroles op straat te monitoren. Het maakt het politieoptreden op straat meer inzichtelijk. Er wordt bijgehouden wie gestopt wordt, wat de reden van de controle was, wat de etniciteit van die persoon is en of de controle leidde tot een boete of aanhouding. Het gebruik van stopformulieren maakt agenten bewuster van het risico op discriminerende selectie. Vraag de burgemeester om politiecontroles systematisch te monitoren. Het monitoren van politieoptredens is de enige manier om inzichtelijk te maken dat de politie etnisch profileren terugdringt en dat politiecontroles bewezen effectief zijn.

2. Iedereen evenveel vertrouwen

Als mensen meer vertrouwen hebben in de politie zijn ze geneigd om beter met de politie samen te werken. Nederlanders met een migratieachtergrond zijn vaker ontevreden over het laatste politiecontact dan ‘autochtone’ Nederlanders. Dat heeft negatieve invloed op de effectiviteit van de politie. Bovendien is het de bedoeling dat alle burgers, ongeacht hun herkomst, even tevreden zijn over de politie. Leg in het Integrale Veiligheidsplan (IVP) cijfermatige doelstellingen vast over tevredenheid en vertrouwen in de politie. Vraag of de Veiligheidsmonitor al cijfers heeft over uw gemeente.

3. Ondersteun diversiteit

Diversiteit bij de politie is van groot belang zodat veel meer burgers zich herkennen in en kunnen spiegelen aan de politie. Maatregelen voor een meer diverse politie verdienen daarom alle steun. Vraag de burgemeester om periodieke rapportages over de voortgang van de ambities. Let op! Meer diversiteit betekent niet dat daarmee het probleem van etnisch profileren is opgelost.

4. Verbinding vanuit burgers

Vanuit burgers zijn er meerdere initiatieven tegen etnisch profileren. Deze vinden zowel los als in samenwerking met de politie plaats. Het Kenniscentrum Integratie en Samenleving (KIS) maakte een overzicht van interventies die bijdragen aan het herstel van de relatie tussen burgers en de politie. Zij bevelen daarbij aan dat eigenaarschap van interventies bij burgers moet liggen. Bekijk de lijst en bedenk welke activiteiten zouden kunnen plaatsvinden in uw gemeente.

5. Goede regels voor bodycams

Van bodycams wordt regelmatig gezegd dat ze bijdragen aan het verbeteren van het vertrouwen in de politie en dat de camera’s helpen tegen etnisch profileren. Dat is niet bewezen en blijkt niet uit onderzoek. Bepleit het belang van een robuust beleidskader waarin versterking van transparantie en verantwoording tot uitdrukking komen, vraag aan de burgemeester hoe het recht op inzage van beelden door de politie ingevuld wordt en vraag om wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van bodycams in uw gemeente.

6. Gelijke behandeling bij preventief fouilleren

Bij preventief fouilleren is er een groot risico op etnisch profileren. Vraag de burgemeester om waarborgen voor gelijke behandeling bij het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied, bepleit kwalitatieve en kwantitatieve monitoring van de preventief fouilleeracties en wijs op het wettelijke uitgangspunt dat preventief fouilleren ‘zonder aanzien des persoons’ gebeurt.