Politie schiet op knielende man die zijn handen in de lucht houdt

Buitenproportioneel geweld of niet?

woensdag 30 juni 2021

Trigger warning: de beschrijving van de gebeurtenis kan als heftig worden ervaren. 

Wat is er gebeurd? 
De politie heeft een man in Vlissingen neergeschoten. Filmpjes daarvan circuleren op social media. Op het eerste filmpje is te zien dat een agent zijn wapen gericht houdt op een man die op zijn knieën zit. Hij houdt zijn handen in de lucht. Als hij zijn lichaam naar voren beweegt, terwijl hij zijn handen in de lucht houdt, klinken er twee schoten. Op het tweede filmpje is te zien dat de man op zijn buik ligt. Er ligt bloed op straat en zijn handen zijn geboeid. De agenten lijken hem te verzorgen. 

Wat zegt de politie? 
De politie heeft een verklaring uitgebracht waarin staat dat er sprake is van een geëscaleerde controle. De agenten waren bezig met de controle van een ander persoon toen deze man naar hen toeliep en een van de agenten aanviel met een mes. De agent heeft daarbij een lichte verwonding opgelopen. 

Onze visie
Als de man de agenten uit het niets aanviel met een mes is dat een ernstig misdrijf dat grote impact kan hebben op de betrokken agenten. Gelukkig vallen de verwondingen mee en uiteraard is de aanhouding van de man in dat geval gerechtvaardigd. 

Wij focussen ons, vanuit onze rol als Controle Alt Delete, op het moment van schieten door de agent. Op de videobeelden is te zien dat de agent schiet op een knielende man die zijn handen in de lucht heeft. Mag dat, of is dit buitenproportioneel geweld? 

Vraagtekens over gebruik vuurwapen
Volgens de wet mogen agenten op je schieten als je zelf een vuurwapen bij je hebt of als de politie denkt dat je levensgevaarlijk geweld tegen iemand gaat gebruiken. Agenten mogen ook op je schieten om je aan te houden als je verdachte bent van een geweldsmisdrijf. 

Er was hier géén sprake van een schot ter aanhouding. De man was al aangehouden en onder controle: hij zat al op zijn knieën en had zijn handen in de lucht. Uit de beelden blijkt niet dat hij een levensgevaarlijke bedreiging was voor omstanders of de agent in kwestie. In zijn hand is geen wapen te zien. Wij hebben aan het Openbaar Ministerie gevraagd of de man, op het moment van schieten, een wapen in zijn hand had. Het OM antwoordde aan ons dat zij geen mededelingen doen zolang het onderzoek nog loopt. Nu niet duidelijk is dat de man een wapen voorhanden had, plaatsen wij grote vraagtekens bij de rechtmatigheid van het gebruik van de vuurwapen op het moment dat op de beelden te zien is. 

Vraagtekens over aanleggen handboeien 
De politie mag voor het vervoeren van iemand die aangehouden is handboeien aanleggen. Maar alleen als dat echt nodig is om te voorkomen dat iemand ontvlucht of wanneer iemand nog een gevaar vormt voor zichzelf, een omstander of de politie. Deze man lag kermend op de grond, bloedde flink en had op dat moment geen mes of ander wapen meer vast (mogelijk ook al niet op het moment dat hij werd neergeschoten). Het is mogelijk dat het aanleggen van de handboeien en het geweld dat daarvoor nodig is, de medische conditie van het slachtoffer niet ten goede is gekomen. Ook dat moet worden onderzocht.

*Deze blog is aangepast op 1 juli*